Trong thời gian qua, Bộ Tư pháp và Thành phố Hà Nội đã và đang tổ chức các hội nghị, hội thảo, khảo sát để lấy ý kiến của các cơ quan, bộ, ngành Trung ương, các địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học liên quan đối với hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm tiếp tục củng cố, hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của các đề xuất chính sách và hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động chính sách, giúp cho việc trình hồ sơ đề nghị xây dựng Luật trước Chính phủ, Quốc hội chất lượng, hiệu quả.
Một trong những chính sách rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc thúc đẩy sự phát triển nhanh, bền vững, toàn diện của Thủ đô là việc tạo ra nguồn lực mạnh mẽ, sự chủ động về tài chính - ngân sách cho Thủ đô.
Ông Nguyễn Tiến Thiết - Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hà Nội nhận định: tỷ lệ điều tiết các khoản thu phân chia giữa ngân sách Trung ương và ngân sách TP Hà Nội sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách làm giảm nguồn lực cho đầu tư phát triển và phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Cụ thể, giai đoạn 2011-2016 là 42%, giai đoạn 2017-2021 giảm còn 35%; năm 2022 giảm còn 32%. Việc thiếu hụt về ngân sách đã ảnh hưởng tới các khoản chi thường xuyên và chi cho phát triển. Tình hình thiếu nguồn lực, đặc biệt là từ vốn ngân sách nhà nước còn trầm trọng hơn nếu nhìn từ nhu cầu chi cho đầu tư phát triển, xây dựng các kết cầu hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu nhằm đạt được các mục tiêu đề ra trong các chiến lược phát triển của Thủ đô. Năm 2022, mức thiếu hụt về nguồn vốn chi cho đầu tư phát triển dự báo khoảng 59% và 49% vào năm 2025. Tính chung cả giai đoạn 2021-2025, tổng nhu cầu chi cho đầu tư phát triển là 650 nghìn tỷ đồng, song khả năng đáp ứng của ngân sách chỉ là 284,1 nghìn tỷ đồng, với mức thiếu hụt là 365,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 56% tổng nhu cầu chi. Nếu không có cơ chế đột phá, năng lực ngân sách nhà nước của Thủ đô sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo dự toán chi và nhu cầu chi trong giai đoạn tới, đặc biệt là nhu cầu chi cho đầu tư phát triển.

Hội thảo được nghe 04 tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực tài chính - ngân sách (TS. Đỗ Hoàng Anh Tuấn - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính; PGS.TS. Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường; TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương; TS. Nguyễn Minh Phong) về các chính sách, giải pháp nhằm (1) ổn định và tăng thu ngân sách, tăng thẩm quyền chi ngân sách cho Thủ đô; (2) hình thành cơ chế huy động, tập trung nguồn lực, nâng cao năng lực, tính chủ động, linh hoạt trong giải ngân vốn cho các dự án cơ sở hạ tầng bằng việc thành lập doanh nghiệp đầu tư tài chính của Thủ đô; (3) nâng cao năng lực ngân sách của Thủ đô thông qua các chính sách thuế đối với bất động sản và giải pháp chính sách về đất đai, bất động sản; (4) nâng cao hiệu quả đầu tư công, năng lực cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền về đầu tư công cho Thủ đô. Các chuyên gia, nhà quản lý đều nhất trí rằng, cần đề ra cơ chế khai thác nguồn thu đặc thù cho Thủ đô, bổ sung vào việc xây dựng Luật Thủ đô trong thời gian tới. Trong đó, nguồn thu chính nên tập trung vào việc xây dựng cơ chế chính sách phát triển doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô, tập trung khai thác các nguồn thu từ đất và phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế đô thị, kinh tế tuần hoàn.
Ông Nguyễn Hồng Tuyến chia sẻ, với sự tham gia ý kiến đánh giá, góp ý của các cơ quan trung ương, thành phố và các chuyên gia, nhà khoa học sẽ giúp cho Bộ Tư pháp, thành phố Hà Nội tiếp tục nhận được những đánh giá khách quan, đa chiều, những ý kiến bổ sung chất lượng, hiệu quả, thiết thực để củng cố vững chắc hơn nữa về cơ sở lý luận, thực tiễn cho việc đề xuất chính sách và đánh giá tác động chính sách, qua đó giúp cho việc xây dựng chính sách, quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi) được khả thi, đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tiễn, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn đánh giá cao các ý kiến tham luận tâm huyết, trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học.  Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP nhấn mạnh các ý kiến tham luận, thảo luận đã chỉ ra những bất cập từ thực tiễn thi hành các quy định về cơ chế tài chính - ngân sách của Thủ đô. Nhiều kiến nghị, đề xuất mang tính xây dựng cao, thiết thực. Điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm, thái độ nghiêm túc và rất tâm huyết của các bộ, ngành, địa phương nhằm nâng cao hiệu quả thi hành quy định pháp luật về Thủ đô. Ông cũng mong muốn các chuyên gia, nhà quản lý tiếp tục đồng hành cùng Bộ Tư pháp và Thành phố Hà Nội trong thời gian tới sẽ sớm hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua dự án Luật Thủ đô, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Nhân dân tin cậy giao phó, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô nói riêng và cả nước nói chung.

Phòng Đánh giá tác động TTHC và Tổng hợp, Vụ VĐCXDPL