Ngày 20/11/2018, Quốc hội đã thông qua Luật Công an nhân dân (thay thế Luật Công an nhân dân năm 2014) và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2019. Để triển khai Luật Công an nhân dân năm 2018 và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị được giao, Bộ Công an xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ về thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân. Về cơ bản, dự thảo Nghị định kế thừa các nội dung còn phù hợp của Nghị định số 129/2015/NĐ-CP và sửa đổi một số nội dung về: tiêu chuẩn tuyển chọn thực hiện nghĩa vụ tham gia công an nhân dân, hồ sơ tuyển chọn, phong, thăng cấp bậc hàm, chế độ chính sách đối với công dân trong thời gian thực hiện khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
Các ý kiến thẩm định tập trung vào các nội dung theo quy định tại khoản 3 Điều 92 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật:
- Dự thảo nghị định về cơ bản đảm bảo tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo nghị định với hệ thống pháp luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;
- Về Sự phù hợp của nội dung dự thảo nghị định với Luật Công an nhân dân, các ý kiến đề nghị văn bản quy định chi tiết phải quy định đúng phạm vi được giao quy định chi tiết. Mặt khác, nhiều ý kiến cho rằng tên dự thảo nghị định “Quy định về thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân” chưa phù hợp và chưa bao quát được phạm vi điều chỉnh của dự thảo nghị định: “đối tượng, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục tuyển chọn và chế độ, chính sách đối với công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tuyển chọn công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân”.
Ngoài ra, trong dự thảo nghị định tại các Điều 3, Điều 6, Điều 7 có giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết, theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định cơ quan được giao ban hành văn bản quy định chi tiết không được ủy quyền tiếp vì vậy Hội đồng thẩm định đề nghị cơ quan soạn thảo quy định cụ thể các nội dung liên quan ngay tại dự thảo nghị định và không ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Công an.
- Về sự cần thiết, tính hợp lý, chi phí tuân thủ các thủ tục hành chính trong dự thảo nghị định: Hội đồng thẩm định cho rằng, dự thảo Nghị định đã cắt giảm thủ tục hành chính trong hồ sơ tuyển chọn thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân nộp cho xã, phường, thị trấn nơi công dân có hộ khẩu thường trú, việc này tạo thuận lợi cho công dân.
- Về lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong dự thảo nghị định, về quy định “quy định ngành nghề cần thiết để tuyển chọn công dân nữ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân phù hợp với nhu cầu sử dụng trong từng thời kỳ”, Hội đồng thẩm định đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ hơn quy định trên để bảo đảm bình đẳng giới giữa công dân nam và công dân nữ khi tham gia công an nhân dân.
Về trình tự tuyển chọn công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, đề nghị Bộ Công an cần phối hợp với Bộ Quốc phòng để nghiên cứu quy định có tính kết nối với trình tự tuyển nghĩa vụ quân sự để thuận lợi cho người dân và tiết kiệm ngân sách cho nhà nước.
Kết luận cuộc họp của Hội đồng thẩm định, đồng chí Đỗ Đức Hiển đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các thành viên thẩm định để chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị định trước khi trình Chính phủ.

Đ.T.H.M