Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở đề xuất của các bộ, cơ quan ngang bộ, Bộ Tư pháp trình Chính phủ về đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023.
1. Tình hình nghiên cứu, đề xuất của các bộ
Đến ngày 31/01/2023, các bộ đã lập 15 đề nghị xây dựng luật để đưa vào Chương trình năm 2024 hoặc bổ sung vào Chương trình năm 2023, trong đó có 01 đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công an nhân dân đã được Bộ trưởng Bộ Công an thay mặt Chính phủ, thừa ủy quyền của Thủ tướng đề nghị bổ sung vào Chương trình năm 2023. Đối với 14 đề nghị xây dựng luật còn lại, Chính phủ đã cho ý kiến đối với 10 đề nghị, còn 04 đề nghị dự kiến sẽ được Chính phủ cho ý kiến trong tháng 02/2023.
2. Nguyên tắc lập Đề nghị của Chính phủ về Chương trình
Thứ nhất, ưu tiên các dự án luật triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; các nghị quyết gần đây của Ban chấp hành trung ương, các Kết luận của Bộ Chính trị và Ban Bí thư đặt ra các yêu cầu hoàn thiện thể chế ở tầm luật của Quốc hội; các phương hướng, nhiệm vụ của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ; và các kết luận của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về xây dựng pháp luật.
Thứ hai, ưu tiên các dự án phục vụ: (i) Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế, trước hết là thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh; phát huy nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; (ii) Chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; (iii) Thực hiện các cam kết quốc tế; (iv) Bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo quy định của Hiến pháp.
Thứ ba, đảm bảo tính khả thi của Chương trình, tránh dồn nhiều dự án luật vào một kỳ họp của Quốc hội; tránh dồn nhiều dự án vào một cơ quan chủ trì soạn thảo; coi trọng chất lượng, không chạy theo số lượng, không đưa vào Chương trình những dự án luật thiếu hồ sơ, không đúng quy trình, thủ tục hoặc chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng. Bảo đảm tính linh hoạt, tính đến khả năng sẽ có các đề xuất bổ sung để bảo đảm tính “gối đầu” giữa các năm.
3. Về đề nghị điều chỉnh Chương trình năm 2023
Trên cơ sở các nguyên tắc lập Đề nghị của Chính phủ về Chương trình và đề xuất của các bộ, cơ quan ngang bộ, Bộ Tư pháp dự kiến trình Chính phủ đề nghị bổ sung vào Chương trình năm 2023 đối với 06 dự án, cụ thể:
- Bổ sung vào Chương trình 02 dự án trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 5 và thông qua tại Kỳ họp thứ 6, gồm: (1) Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi); (2) Luật Căn cước công dân (sửa đổi).
- Bổ sung vào Chương trình 04 dự án trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 6, gồm: (1) Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp; (2) Luật Thủ đô (sửa đổi); (3) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản; (4) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ.
Như vậy, số lượng dự án thuộc Chương trình năm 2023 sẽ là 21 dự án (bao gồm cả Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công an nhân dân), tăng 07 dự án so với Chương trình năm 2023, điều chỉnh Chương trình năm 2022. Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng đã báo cáo thêm về một số dự án đang được đề nghị bổ sung vào Chương trình năm 2023,
4. Về đề nghị Chương trình năm 2024
4.1. Tại Kỳ họp thứ 7
a) Trình Quốc hội thông qua: dự kiến 06 dự án luật, gồm: (1) Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi); (2) Luật Lưu trữ (sửa đổi); (3) Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp; (4) Luật Thủ đô (sửa đổi); (5) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản; (6) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ.
b) Trình Quốc hội cho ý kiến 06 dự án luật, gồm: (1) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược; (2) Luật Công chứng (sửa đổi); (3) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; (4) Luật Di sản văn hóa (sửa đổi); (5) Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; (6) Luật Địa chất và Khoáng sản.
4.2. Tại Kỳ họp thứ 8
a) Trình Quốc hội thông qua 06 dự án là các dự án được cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 7.
b) Trình Quốc hội cho ý kiến 02 dự án, gồm: (1) Luật Dân số (sửa đổi); (2) Luật Việc làm (sửa đổi).
Đối với 12 dự án đang được đề nghị đưa vào Chương trình năm 2024, Bộ Tư pháp cũng có báo cáo thêm về các dự án này.
Tại Phiên họp, Chính phủ đã thảo luận và nhất trí với đề nghị của Bộ Tư pháp tại Tờ trình, Thủ tướng Chính phủ đã có nhắc nhở: "Việc xây dựng, hoàn thiện thể chế là công việc khó, đòi hỏi công sức, trí tuệ, do đó cần có đầu tư, chế độ, chính sách tương xứng với lao động của người làm công tác xây dựng pháp". Thủ tướng Chính phủ đã ghi nhận, đánh giá cao các bộ đã bám sát chủ trương, đường lối của Đảng trong đột phá chiến lược về thể chế, tích cực chuẩn bị, trình các dự án, đề nghị xây dựng luật, đề nghị về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, giải trình cặn kẽ, có cơ sở; đồng thời đánh giá cao ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, sâu sát với tinh thần xây dựng cao của các thành viên Chính phủ; đề nghị các bộ trưởng chỉ đạo tiếp thu nghiêm túc, đầy đủ ý kiến thành viên Chính phủ, hoàn thiện các dự án, đề nghị xây dựng luật, dự án luật, đề nghị về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, trình theo quy định, bảo đảm tiến độ, chất lượng.

Đỗ Thị Mai, Vụ VĐCXDPL